
پردازنده اینتل Core i7 4790 Haswell Tray
سی پی یو یا پردازنده مرکزی کامپیوتر چیست؟پردازنده یا سی پی یو (CPU) نام واحدی در کامپیوتر ها، تبلت ها، و موبایل ها است که وظیفه اصلی آن پردازش اطلاعات و به عبارتی دیگر آن را مغز سیستم نیز می نامند.همانطور که تا اینجای کار متوجه شدید یکی از مهمترین بخش های یک سیستم سی پی یو است که بدون آن سیستم شما نمی تواند هیچگونه فعالیتی انجام بدهد.تمامی فعالیت های سیستم شما اعم از داده های ورودی به سیستم و دستوراتی که به آن می د...

پردازنده یا سی پی یو (CPU) نام واحدی در کامپیوتر ها، تبلت ها، و موبایل ها است که وظیفه اصلی آن پردازش اطلاعات و به عبارتی دیگر آن را مغز سیستم نیز می نامند.همانطور که تا اینجای کار متوجه شدید یکی از مهمترین بخش های یک سیستم سی پی یو است که بدون آن سیستم شما نمی تواند هیچگونه فعالیتی انجام بدهد.تمامی فعالیت های سیستم شما اعم از داده های ورودی به سیستم و دستوراتی که به آن می دهید توسط این قطعه حساس و قدرتمند پردازش می شود.
در ادامه به معرفی شرکت های برتر این حوزه میپردازیم و با انواع پردازنده ها آشنا خواهیم شد.
حال در سال 2023 تنها دو شرکت در زمینه تولید پردازنده های کامپیوتر فعالیت می کنند که نام یکی از آن ها اینتل (INTEL) و نام دیگری ای ام دی (AMD) است.
این دو غول آمریکایی اکنون تنها رقبای یکدیگر در بازار پردازنده های کامپیوتری در جهان هستند و این بازار در انحصار این دو شرکت است.
انتخاب بین مدل های مختلف سی پی یو های اینتل و AMD موجود در بازار کار خرید سی پی یو را به یک امری سخت و پیچیده تبدیل کرده و برای این کار حتما نیاز به یک راهنمای تخصصی دارید که ما در مستر کامپیوتر با تهیه یک مقاله تخصصی با عنوان « راهنمای خرید سی پی یو + نکات مهم هنگام خرید » تهیه کردیم تا شما را در این بازار پر هیاهو کمک کنیم.
سی پی یو در کنار قطعات دیگری مانند مادربرد (Motherboard)، کارت گرافیک (VGA)، و حافظه رم (RAM) از اهمیت بسیار ویژه ای برای یک سیستم برخوردار است به گونه ای که تا همین امروز که در سال 1402 زندگی می کنیم بسیاری از مردم عادی با استفاده از عنوان پردازنده های اینتل (Core i3 یا Core i5) ، درباره قدرت یک سیستم و یا لپتاپ ها نتیجه گیری می کنند.
پردازنده های ساخته شده به طور کلی به سه دسته تقسیم می شوند.دسته اول پردازنده های موبایلی هستند که همانطور که از نام آن ها پیداست بر روی گوشی های هوشمند، و تبلت ها استفاده می شود.نکته ای که باید در این بین به آن اشاره کرد سهم کوچک شرکت های INTEL و AMD در بازار پردازنده های موبایلی است.زیرا در این زمینه شرکت های پیش گامی وجود دارند مانند شرکت های Qualcomm و Samsung که سهم عظیمی از بازار را در اختیار دارند و در این زمینه پیشتاز هستند.

دسته دوم پردازنده های دسکتاپ و لپتاپ هستند که در انحصار دو شرکت اینتل و AMD هست.
دسته سوم پردازنده های سروری هستند که تفاوتشون در تعداد زیاد هسته ها و رشته های پردازشی در مقایسه با پردازنده های دسکتاپ است.این پردازنده ها همانطور که از نام آن ها پیداست بیشتر برای سرور ها و سیستم هایی استفاده می شوند که نیاز به دسترسی سریع و اجرا دستورات به صورت همزمان و با کمترین درصد خطا ممکن را دارند.و به دلیل قیمت بسیار بالای این سی پی یو ها و قدرت پایین آن ها در اجرای بازی ها بیشتر حجم فروش بازار مختص پردازنده های نسخه دسکتاپ است.
سوکت سی پی یو یک اصطلاح برای تفکیک نسل های مختلف پردازنده ها و مادربردها است.هر دو شرکت اینتل و AMD با شیوه خاص خود این نسل ها را از یکدیگر تفکیک می کنند.به طور مثال شرکت ایتل با استفاده از پیشوندLGA به همراه یک عدد استفاده می کند، مانند LGA1700 یا LGA1200.
در واقع این نوع سوکت تنها به تفاوت نسل ها منتهی نمی شود و در نحوه ی قرار گیری سی پی یو بر روی مادربرد و آرایش پین های اتصال را نیز مشخص می کند و این موضوع باعث می شود که پردازنده های نسل مختلف را نتوانید بر روی هر مادربردی قرار دهید.
نکته ی مهمی که باید در نظر بگیرید این است که داشتن سوکت یکسان در پردازنده های مختلف به معنی این نیست که می توان همه آن ها را بر روی یک مادربرد با سوکت مشابه نصب کرد. به عنوان مثال چیپست H410 از سوکت LGA1200 پشتیبانی میکند اما امکان استفاده از پردازندههای نسل 11 بر روی این مادربرد وجود ندارد؛ این در حالی است که پردازندههای نسل 11 نیز دارای سوکت LGA1200 هستند.
همانطور که کمی قبل تر گفتیم، مادربرد پایه واساس یک سیستم کامپیوتری است.انتخاب یک مادربرد مناسب به شما کمک می کند تا بتوانید از حداکثر ظرفیت سایر قطعات خود نیز استفاده کنید.به عنوان مثال اگر شما یک مادربرد سری H مانند H610 تهیه کنید، و روی آن پردازنده i7 12700K قرار بدید به دلیل اینکه بخش VRM در مادربردهای پایین رده از ساختار ساده در و تعداد فاز های کمتری برخودار است به همین دلیل ممکن است در دقت ولتاژ دریافتی توسط سی پی یو مقداری اختلال ایجاد بشود که باعث ناپایداری می شود و قطعا این مادربرد به شما اجازه نمی دهد تا بتوانید از تمامی قدرت این پردازنده استفاده کنید و به همین دلیل در ابتدای امر باید مشخص کنید که نیاز و توقع شما از یک سیستم گیمینگ چیست و برای چه کاربردی قصد تهیه آن را دارید.اگر قصد شما اورکلاک و گیم های حرفه ای است به شما پیشنهاد می کنم از یک مادربرد حرفه سری Z در کنار یک پردازنده قدرتمند i7 یا i9 استفاده کنید.اما اگر برای مصارف خانگی به دنبال یک سیستم هستید و نمیخواهید آنقدر ها هم هزینه کنید برای سیستم خود یک مادربرد سری H در کنار یک پردازنده Pentium یا نهایتا i3 به خوبی پاسخ نیاز های شما را می دهند.
سی پی یو یک قطعه الکترونیکی است که در ساختار آن تعداد بسیار زیادی از ترانزیستورها در یک فضای بسیار کوچک در کنار یکدیگر قرار گرفته اند و زمانی که این قطعات در فرکانس های بالا در حال فعالیت هستند، باعث افزایش سریع دمای پردازنده می شود که این موضوع اهمیت استفاده از یک خنک کننده مناسب برای سی پی یو را به مراتب افزایش می دهد و استفاده از یک خنک کننده مناسب که توانایی کنترل دمای پردازنده شما را داشته باشد می تواند عملکرد بی نقص و صحیح پردازنده شما را تضمین کند و طول عمر پردازنده شما را افزایش دهد.
افزایش دما در بسیاری از موارد تنها باعث کاهش کارایی پردازنده می شود و در پردازنده های جدید با عبور دما از حد معمول آن پردازنده به طور خودکار فرکانس را کاهش می دهد تا بتواند دمای پردازنده را کنترل کند.که این امر موجب ایجاد لگ در بازی ها و افت فریم می شود و در موارد بسیار حاد که سیستم هیچ کولینگی ندارد و یا خنک کننده آن به طور کلی خراب شده است، پردازنده به طور خودکار سیستم را ریست می کند تا بتواند دمای پردازنده را کاهش دهد و از آسیب رسیدن و سوختن پردازنده جلوگیری کند.

مقالات مرتبط : راهنمای خرید فن سی پی یو
همانطور که قبل تر اشاره کردیم هنگام خرید سیستم گیمینگ، نمیتوان برای قطعات اولویت خاصی قائل شد و گفت اهمیت گرافیک بیشتر از سی پی یو و یا برعکس است.سیستم از اجزای مختلفی تشکیل شده است که تمامی این قطعات تحت یک سیستم کار می کنند و ضعف در هر بخش می تواند عملکرد کلی سیستم را تحت تاثیر قرار بدهد.به همین دلیل هنگام خرید سیستم گیمینگ شما باید به دقت تک تک قطعات را در کنار یکدیگر قرار بدهید تا یک سیستم خوب و کارآمد در نتیجه کار تشکیل شود.
مقالات مرتبط : راهنمای خرید سیستم گیمینگ
پردازنده از اهمیت بسیار ویژه ای برخوردار است ونقش آن در اجرای بازی ها و فعالیت های سنگین قابل انکار و چشم پوشی نیست.
نکته ای که باید به آن دقت کنید این است که تعادل بین پردازنده و کارت گرافیک است که رعایت این موضوع می تواند به افزایش FPS شما در بازی ها منجر شود و رعایت نکردن و بی توجهی به آن مشکلی در سیستم شما به نام BottleNeck یا گلوگاه بوجود می آورد که اگر بخواهیم به طور بسیار خلاصه بیان کنیم، این مشکل زمانی رخ می دهد که کارت گرافیک و پردازنده شما با یکدیگر تناسب نداشته باشند.مثلا شما اگر یک پردازنده i3 10100 را با کارت گرافیک RTX3070 بر روی یک سیستم ببندید قطعا سیستم شما با مشکل مواجه خواهد شد.
با رشد چشمگیر پردازنده های میان رده مانند i3 و i5 های نسل 12 اینتل، تقاضا نسبت به این سری ها به شدت افزایش یافته و به دلیل قیمت مناسب و قدرت بالایی که در اختیار کاربر قرار می دهند برای مصارف گیمینگ بسیار مناسب هستند.
پس در نتیجه شما باید در انتخاب پردازنده خود حتما تناسب آن را با کارت گرافیک و مادربردی که خریداری کرده اید لحاظ کنید تا از تحمیل هزینه اضافه به خود جلوگیری کنید و تا مدت ها از ارتقا و تعویض قطعات جلوگیری کنید.
لیتوگرافی از واژه یونانی به معنی سنگ نگاری وام گرفته شده است.لیتوگرافی در پردازنده های کامپیوتری به معنی فرآیند تولید و ساخت یک پردازنده توسط دستگاه های مخصوص گفته می شود.لیتوگرافی به طور مستقیم با آرایش قطعات و اینکه با چه فاصله ای از یکدیگر قرار بگیرند مرتبط است.اگر لیتوگرافی یک پردازنده 10 نانومتر است بدین معنی است که اجزای تشکیل دهنده پردازنده در فاصله 10 نانومتری از یکدگیر قرار گرفته اند.هرچه این عدد کمتر باشد پردازنده شما می تواند عملکرد بهتری از خود به نمایش بگذارد.دلیل این ادعا این است که هرچه میزان لیتوگرافی کمتر باشد بدین معنی است که فاصله بین اجزا کمتر است و در نتیجه تعداد بیشتری ترانزیستور می توانند در یک حجم مشخص قرار بگیرند که این اتفاق موجب افزایش کارایی پردازنده می شود.
هسته پردازنده یا CORE در واقع نوعی پردازنده کوچک در دل پردازنده اصلی ماست که وظیفه بهینه سازی دستورات مختلف را برعهده دارد.پس نتیجه میگیریم هرچه تعداد این هسته ها بیشتر باشد و قدرت آن ها بیشتر، پردازنده ما می تواند با سرعت و قدرت بیشتری به کار خود ادامه دهد.

رشته ها بخشی هستند که به پردازنده شما اجازه می دهد تا چندین کار را به صورت همزمان انجام دهند.هر هسته پردازشی می تواند 2 رشته یا Thread داشته باشد.پس اگر پردازنده شما 6 هسته ای باشد 12 رشته دارد و اگر 12 هسته ای باشد، 24 رشته دارد.بنابراین اگر شما به دنبال فعالیت های همزمان هستید و میخواهید چندین کار را در زمان واحد انجام دهید به دنبال پردازنده ای با تعداد هسته و رشته بالا باشید.
فرکانس پایه پردازنده به معنی کمترین فرکانس یک پردازنده است.حال این فرکانس پایه به چه معنی است؟عدد فرکانس مشخص می کنه که پردازنده شما در حالت پایه خودش با چه سرعتی می تواند داده ها را در واحد زمان تجزیه و تحلیل کند.این فاکتور را با واحد گیگاهرتز مشخص می کنند که مثلا اگر فرکانس پردازنده شما 4 گیگاهرتز باشد، یعنی 4 میلیون پردازش در هر ثانیه انجام می دهد.
یکی از راه های زیر را برای ارتباط انتخاب کنید